Kâr marjı ve kâr oranı (markup) farkı: formüller ve çeviri tablosu
Yayın
Kâr marjı, kârın satış fiyatına bölümüdür. Kâr oranı (markup) ise kârın maliyete bölümüdür. İkisi aynı kârı anlatır; bu yüzden aynı satışta kâr oranı her zaman marjdan yüksek çıkar. Birini diğeri sanmak, ürünün planlanandan az kazandırmasının en yaygın nedenlerinden biridir.
Formüller
- Marj = (fiyat − maliyet) ÷ fiyat
- Kâr oranı = (fiyat − maliyet) ÷ maliyet
Maliyeti 600 TL olan bir ürün 1.000 TL’ye satılırsa kâr 400 TL’dir. Bu %40 marj (400 ÷ 1.000) ve %66,7 kâr oranı (400 ÷ 600) demektir.
Para kaybettiren hata
%40 marj istediğinizi ve maliyetin üstüne %40 eklediğinizi düşünün:
| Tutar | |
|---|---|
| Maliyet | 600,00 TL |
| %40 kâr oranıyla fiyat | 840,00 TL |
| Kâr | 240,00 TL |
| Gerçek marj (240 ÷ 840) | %28,6 |
Her 1 liranın 40 kuruşunu tutmayı planlarken 29 kuruştan azını tutarsınız. %40 marja ulaşmak için fiyat:
Fiyat = maliyet ÷ (1 − marj) = 600 ÷ 0,60 = 1.000 TL
İkisi arasında çeviri
- Kâr oranı = marj ÷ (1 − marj)
- Marj = kâr oranı ÷ (1 + kâr oranı)
| Kâr oranı | Marj |
|---|---|
| %20 | %16,7 |
| %25 | %20,0 |
| %33,3 | %25,0 |
| %50 | %33,3 |
| %100 | %50,0 |
| %150 | %60,0 |
| %200 | %66,7 |
Kâr oranının üst sınırı yoktur, ama marj hiçbir zaman %100’e ulaşamaz: bunun için fiyatın sonsuz olması gerekir.
Hangisini kullanmalı?
Ürünleri karşılaştırırken ya da fiyatın genel giderleri karşılayıp karşılamadığına bakarken marjı kullanın; “her satıştan ne kadarını tutuyorum?” sorusunu o yanıtlar. Toptan fiyat listesi gibi fiyatı maliyetten yukarı doğru kurarken kâr oranı işinizi görür. Hangisini kullanırsanız kullanın, hangisi olduğunu belirtin.
Marj ve kâr oranının hesaba katmadıkları
İki oran da yalnızca fiyat ile maliyeti karşılaştırır. Online satıcı için gerçek kâr ayrıca şunlara bağlıdır:
- KDV: Fiyatınız KDV dahilse marjı KDV hariç fiyat üzerinden hesaplayın. %20 KDV’de 1.200 TL’lik etiket fiyatının 1.000 TL’si gelirdir.
- Pazaryeri komisyonu ve ödeme ücretleri: Çoğu zaman KDV dahil fiyattan kesilir.
- İadeler: Geri ödenen siparişte kargo parası yine de çıkar.
Kâr hesaplayıcı üçünü de hesaba katar ve gerçekte elinizde kalan üzerinden marjı gösterir.